โครงการต้นแบบ

โครงการศูนย์บริการวิชาการเกษตรของมูลนิธิชัยพัฒนา ตำบลบึงทองหลาง อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี

ความเป็นมา / พระราชดำริ

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ

ให้รับที่ดินจำนวน 252 ไร่ 36 ตารางวา ซึ่งนางพเยาว์ และนางสาวผุสนา พนมวัน ณ อยุธยา คชาชีวะ ได้น้อมเกล้าถวายไว้ในนาม มูลนิธิชัยพัฒนา โดยที่ดินดังกล่าวมีถนนตัดผ่าน ตั้งอยู่ระหว่างคลองรังสิต 10 - 11 ตำบลบึงทองหลาง อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี มีราษฎรเช่าอาศัยและทำนาอยู่ 8 ครอบครัว

โดยที่ทรงมีพระราชประสงค์จะใช้ที่ดินให้เกิดประโยชน์สูงสุด จึงทรงมีพระราชกระแสกับพลเอกเทียนชัย จั่นมุกดา รองสมุหราชองครักษ์
"ให้มูลนิธิชัยพัฒนาร่วมกับส่วนราชการที่เกี่ยวข้องศึกษาความเหมาะสมในการจัดตั้งศูนย์บริการวิชาการเกษตรรวมทั้งจัดการระบบชลประทาน"
และเพื่อไม่ให้ราษฎรที่เช่าที่ทั้ง 8 รายอยู่เดิมต้องเดือดร้อน จึงให้จัดแปลงที่ดินที่เช่าอยู่ในลักษณะแปลงที่ดินทฤษฎีใหม่แล้วนำราษฎรทั้ง 8 รายเข้ามาอยู่และทำกิน
สำนักงานเลขาธิการมูลนิธิชัยพัฒนา จึงได้ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐและภาคเอกชน เช่น จังหวัดปทุมธานี กรมชลประทาน กรมพัฒนาที่ดิน กรมส่งเสริมการเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรมวิชาการเกษตร และบริษัทบางจากปิโตรเลียมจำกัด ศึกษาแนวทางการจัดตั้งศูนย์บริการวิชาการเกษตรดังกล่าว โดยยึดแนวพระราชดำริในเรื่องของความประหยัดและเรียบง่าย

วัตถุประสงค์ของโครงการฯ

1. เป็นแปลงสาธิตการเกษตรแบบผสมผสาน
2. เป็นแปลงสาธิตการผลิตพืชตามหลักการเกษตรดีที่เหมาะสม
3. เป็นแหล่งขยายพันธุ์พืชโดยเฉพาะข้าวพันธุ์ดีแก่ เกษตรกร
4. เป็นสถานที่ฝึกอบรมศึกษาดูงานของเกษตรกร บุคคลทั่วไป และผู้ที่สนใจ
5. แปรรูปผลผลิตทางการเกษตรเพื่อเพิ่มมูลค่า
6. เป็นศูนย์กลางการจำหน่ายผลผลิต และผลิตภัณฑ์ทางการเกษตร

กิจกรรมในโครงการฯ

แบ่งกิจกรรมในโครงการเป็นกิจกรรม ดังนี้

กิจกรรมข้าว

จัดทำแปลงสาธิตการผลิตข้าวตามหลักการเกษตรดีที่เหมาะสมในพื้นที่ 60 ไร่ ทั้งฤดูนาปี และฤดูนาปรัง โดยผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ดีที่มีคุณภาพจำหน่ายให้แก่เกษตรกรและเป็นแปลงตัวอย่างการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวให้เกษตรกรนำไปผลิตใช้เอง หรือจำหน่ายให้เพื่อนเกษตรกรด้วยกัน

กิจกรรมไม้ผล

แบ่งออกเป็น 2 ส่วนดังนี้
2.1 แปลงไม้ผลแบบยกร่องสวนพื้นที่ 24 ไร่ ปลูกไม้ผลดังนี้
- ไม้ผลหลัก คือไม้ผลที่มีอายุยาวนานให้ผลผลิตช้า พืชที่คัดเลือกมาปลูกเช่น มะม่วงพันธุ์ต่างๆ ฝรั่งพันธุ์กลมสาลี่ ฝรั่งแป้นสีทอง เป็นต้น
2.2 ไม้ผลตามคันคูน้ำ เพื่อใช้พื้นที่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด จึงได้ปลูกมะเฟือง ทับทิม กล้วย และหมากตามคันคูน้ำรอบบริเวณโครงการฯ เพื่อความหลากหลายและถ่ายทอดวิธีการปฏิบัติดูแลรักษาและขยายพันธุ์ให้เกษตรกรและผู้สนใจทั่วไปเลือกนำไปพิจารณาปรับใช้ในพื้นที่ของตนเอง

กิจกรรมพืชผัก

เป็นการผลิตผักปลอดภัยจากสารพิษ ตลอดฤดูกาล โดยยึดถือความปลอดภัยของผู้บริโภคเป็นหลัก โดยทำการผลิตทั้งผักกินใบ เช่น คะน้า ผักบุ้งจีน ฮ่องเต้ ผักกินขอด เช่น ชะอม ผักปลัง และผักกินผล เช่น มะเขือ มะระ บวบ แตงกวา เป็นต้น โดยหมุนเวียนการปลูกผักแต่ละชนิดตามฤดูกาล

กิจกรรมเกษตรผสมผสาน

เกษตรยังชีพ เหมาะสำหรับเกษตรกรที่มีพื้นที่จำกัดโดยยึดหลัก
"อยากกินอะไร ก็ปลูกอย่างนั้น ที่เหลือจึงนำไปขาย" โดยได้ดำเนินการในพื้นที่ประมาณ 550 ตารางเมตร ปลูกทั้งผักกินใบ กินยอดและกินผล ซึ่งบริเวณตามแนวขอบรั้วได้ปลูกพืชในลักษณะรั้วกินได้ และรั้วใช้ประโยชน์ เช่น ชะอม ดอกแค มะขาม อ้อยคั้นน้ำ อัญชัน และชมจันทร์ นอกจากนี้ยังทำปุ๋ยหมัก น้ำหมักชีวภาพไว้ใช้เองด้วย ส่วนในเรื่องการบำรุงดิน ยังเลี้ยงไส้เดือนเพื่อปรับปรุงสภาพดินและเลี้ยงปลานิล ไก่ไข่และเป็ดไข่เพื่อเสริมสร้างรายได้อีกด้วย

กิจกรรมแปรรูป

เป็นการแปรรูปผลผลิตทางด้านการเกษตร และสมุนไพรที่คุณภาพอยู่ในระดับรองลงมาโดยนำมาเป็นผลิตภัณฑ์ 3 ประเภท ได้แก่ เครื่องดื่ม ขนมขบเคี้ยวและเครื่องสำอาง เช่น น้ำยาล้างจาน เป็นต้น

กิจกรรมการตลาดและจัดจำหน่าย

สถานที่จัดจำหน่ายเป็นประจำได้แก่
วันจันทร์ - เสาร์ : ร้านค้าบริเวณหน้าโครงการฯ รถจำหน่ายเคลื่อนที่ เป็นการขายเคลื่อนที่ตามจุดต่างๆ เช่น อำเภอลำลูกกา, โรงพยาบาลลำลูกกา, ชุมชนในเขตอำเภอลำลูกกา, ขายส่งลูกค้าตลาดเสรีไทย
วันอังคารและวันศุกร์ : รพ. จุฬาลงกรณ์
วันจันทร์ที่ 2 และ 4 ของเดือน : นิคมอุตสาหกรรมลาดกระบัง
วันพุธ : รพ.มหาวชิราลงกรณ์
นอกจากนี้ยังได้ออกร้านจำหน่ายตามคำเชิญของหน่วยงานทั้งภาครัฐและภาคเอกชน แล้วยังมีการพัฒนาผลผลิตออกสู่ตลาดสากลภายใต้มาตรฐาน GAP

กิจกรรมถ่ายทอดเทคโนโลยี
เป็นการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการผลิตพืช และการแปรรูปผลผลิตด้านการเกษตรแก่ เกษตรกร กลุ่มแม่บ้าน และผู้สนใจทั่วไปในรูปการฝึกอบรม จัดนิทรรศการ และเผยแพร่เอกสาร

บริการการพัฒนา (Social services)

เป็นการช่วยเหลือและติดตามผลของเกษตรกร ที่ได้นำองค์ความรู้ที่ได้รับจากทางศูนย์ฯ หรือการเข้ามาขอคำปรึกษาเกี่ยวกับการเกษตรแล้วนำกลับไปปรับใช้ให้เข้ากับการดำรงชีวิตของตนเองเพื่อให้คงดำรงชีวิตอย่างมีความสุข

สถานที่ตั้งโครงการเเละข้อมูลติดต่อ
ที่ตั้งโครงการ : ศูนย์บริการวิชาการเกษตรของมูลนิธิชัยพัฒนา เลขที่ 2 หมู่ 2 ถนนเลียบคลอง 11 ตำบลบึงทองหลาง อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี 12150
โทรศัพท์ : 02-997-4406
facebook : ลูกกาคาเฟ่

สินค้าที่เกี่ยวข้อง

บnความที่เกี่ยวข้อง